Un ano do Marco Estratéxico para os Coidados de Enfermería: cara a unha transformación do sistema sanitario
O primeiro ano de desenvolvemento do Marco Estratéxico para os Coidados de Enfermería 2025-2027 consolida os coidados como un elemento estratéxico da planificación, a gobernanza e a sustentabilidade do Sistema Nacional de Saúde.
A revista Enfermería Clínica publica o editorial
“Un año del Marco Estratégico para los Cuidados de Enfermería: del compromiso político a la transformación del sistema”,
no que se realiza un primeiro balance do desenvolvemento do
Marco Estratéxico para os Coidados de Enfermería (MECE) 2025-2027.
O MECE foi aprobado por unanimidade polo Pleno do Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde en maio de 2025 e supuxo un cambio relevante na consideración dos coidados dentro das políticas sanitarias: deixan de concibirse unicamente como unha cuestión profesional para integrarse como unha
política sanitaria transversal.
Cinco grandes liñas estratéxicas
O Marco articúlase arredor de cinco ámbitos que deben avanzar de forma coordinada:
Recursos humanos
Adecuar a dotación de profesionais de enfermaría ás necesidades reais da poboación.
Práctica profesional
Avanzar cara a un Modelo de Práctica Profesional común para enfermeiras e TCAE.
Competencias e roles
Revisar e desenvolver competencias e novos roles para aproveitar todo o potencial profesional.
Liderado enfermeiro
Reforzar a presenza, a visibilidade e a participación da enfermaría na toma de decisións.
Investigación
Impulsar a investigación, a innovación e a transferencia da evidencia aos coidados.
Unha nova gobernanza dos coidados
Un dos avances máis destacados é a consolidación do
Comité de Coidados en Saúde,
dependente da Secretaría de Estado de Sanidade. Esta estrutura permite integrar a perspectiva dos coidados nas políticas sanitarias e favorecer a colaboración entre o Ministerio, as comunidades autónomas, sociedades científicas, organizacións profesionais, sindicatos e organizacións de pacientes.
O proceso está contribuíndo tamén a reforzar o
liderado e a visibilidade enfermeira,
tanto no ámbito estatal como no autonómico e internacional.
Planificar con datos e evidencia
Outra das apostas fundamentais do MECE é dispoñer de información que permita coñecer as necesidades reais do sistema. Neste primeiro período elaboráronse estudos sobre dispoñibilidade e necesidades de enfermeiras, formación sanitaria especializada, situación profesional e necesidades percibidas polos profesionais.
Neste contexto destaca tamén a creación do
Observatorio de Investigación en Coidados,
que busca coordinar a investigación, identificar prioridades científicas, avaliar o impacto das intervencións e facilitar a incorporación da evidencia científica á práctica asistencial e á planificación sanitaria.
Da ratio fixa á complexidade dos coidados
complexidade das persoas, das súas necesidades reais de coidados e da carga asistencial.
O Ministerio de Sanidade, o Instituto de Saúde Carlos III e a Organización Mundial da Saúde están a traballar no desenvolvemento dun
sistema nacional de estratificación dos pacientes segundo a súa complexidade individual de coidados.
Entre os avances xa realizados figura a harmonización de datos das diferentes comunidades autónomas e o desenvolvemento dun primeiro marco nacional de complexidade, acompañado dunha ferramenta preliminar capaz de calcular un Índice de Complexidade Individual aplicable á Atención Primaria, hospitalaria e aos coidados de longa duración.
Desenvolvemento profesional e novos roles
O Marco traballa tamén na definición dun
Modelo de Práctica Profesional consensuado,
na revisión das competencias profesionais e no desenvolvemento de novos roles, entre eles os relacionados coa
Enfermaría de Práctica Avanzada.
Ao mesmo tempo, estanse impulsando os procedementos de acreditación e acreditación avanzada e revisando diferentes normas que afectan directamente á práctica profesional de enfermeiras e TCAE.
O reto: demostrar o impacto dos coidados
De cara aos próximos anos, un dos principais desafíos será consolidar unha
cultura de avaliación
que permita demostrar de maneira sistemática o impacto dos coidados nos resultados en saúde.
Isto implica avanzar en indicadores de coidados, sistemas de clasificación de pacientes e modelos de dotación de profesionais baseados na evidencia, na complexidade clínica e na continuidade asistencial.
Os coidados como eixo do sistema sanitario
Tras o seu primeiro ano de desenvolvemento, o MECE avanza cara a un cambio cultural no Sistema Nacional de Saúde: integrar os coidados como un elemento esencial da
calidade, a seguridade e a sustentabilidade
e conseguir que a planificación dos recursos enfermeiros responda ás necesidades reais das persoas.
